Flexibel openbaar vervoer wint terrein als oplossing voor gebieden en tijdstippen waar regulier OV niet volstaat. Maar hoe wordt dit type vervoer eigenlijk ervaren door reizigers en niet-reizigers? Onderzoek onder 1.289 Nederlanders laat zien dat er zeker potentie is, maar dat acceptatie sterk afhangt van betrouwbaarheid, eenvoud en duidelijkheid. In dit artikel vertalen we de belangrijkste inzichten naar de implicaties voor beleid en praktijk.
Flexibilisering van OV: waarom dit onderzoek
Flexibel OV wordt steeds vaker ingezet als aanvulling op (of vervanging van) vaste dienstregelingen, vooral in landelijke gebieden en buiten de piekuren. Het kan bijdragen aan bereikbaarheid waar reguliere buslijnen onder druk staan. Tegelijkertijd roept het vragen op: wanneer is het een oplossing, en wanneer juist een drempel? Het KiM-onderzoek Flexibel vervoer, hardnekkige uitdagingen? gaf mede aanleiding om deze vragen verder te verdiepen met een kwantitatieve studie onder bestaande én potentiële reizigers. Moventem en Rover hebben dit onderzoek gezamenlijk opgestart en uitgevoerd, om zicht te krijgen op de uitdagingen én kansen van flexibel ov. Daarbij lag de nadruk niet alleen op het systeem, maar juist op de vraag: voor wie is flexibel OV een oplossing, kunnen hiermee nieuwe doelgroepen worden aangesproken en voor wie vormt het vooral een probleem? De uitkomsten laten zien dat het antwoord in belangrijke mate draait om één kernwoord: betrouwbaarheid.
Wat reizigers belangrijk vinden in het OV
Uit het onderzoek blijkt dat reizigers consistent dezelfde prioriteiten stellen, ongeacht reisdoel:
- Betrouwbaarheid is het belangrijkst bij alle typen reizen;
- Reistijd en frequentie zijn vooral relevant bij werk en studie;
- Voor sociale en vrijetijdsreizen is een ruime dienstregeling belangrijker dan snelheid.
Een belangrijk inzicht is dat reizigers pas openstaan voor alternatieve vormen van OV (zoals flexvervoer) als de basisvoorwaarden op orde zijn. Met basisvoorwaarden bedoelen reizigers allereerst zekerheid: de rit moet doorgaan, de aankomsttijd moet voorspelbaar zijn en aansluitingen moeten worden gegarandeerd. Daarnaast moet het systeem eenvoudig te begrijpen en te gebruiken zijn. Vertrektijd, opstapplaats en eventuele tijdsmarges moeten vooraf duidelijk zijn, terwijl reserveren snel moet kunnen via een vertrouwde reisplanner of app. Een telefonische mogelijkheid blijft nodig voor reizigers die niet digitaal kunnen of willen boeken. Pas wanneer deze functionele en informatieve basis op orde is, ontstaat ruimte om de voordelen van flexibel OV — zoals een groter bereik of een kortere reistijd — daadwerkelijk te waarderen.
Partnerartikel van Moventem. Bezoek de website.